Swales, een multifunctioneel watersysteem

De term Swale is in de permacultuur ontstaan. Het is een ondiepe geul of een greppel die aangelegd wordt op de contourlijnen van het landschap met als doel water te verzamelen. De grond uit de greppel wordt als een dijkje naast de swale gelegd. Deze verhoging wordt zoveel mogelijk afgedekt met groenafval (mulch). Door beplanting en bomen te planten op de verhoging ontstaat er een natuurlijke diversiteit.

bron Bill Mollison Bij vlakke landschappen in warme klimaten wordt de verhoging aan de zuidkant gemaakt zodat de bomen voor schaduw zorgen om waterverdamping tegen te gaan. In koude klimaten juist omgekeerd. En op hellingen is de verhoging lager geplaatst. Op deze manier wordt het water langer vastgehouden en wordt de verhoging langzaam gevoed met water. Door wind, regen en tijd zal een swale langzaam dichtslippen. Dit geeft een enorme rijke voedingsbodem.

Een swale kan dienen als verbinding tussen meerdere vijvers en een swale zal langs de groentetuin, boomgaarden etc. aangelegd worden om voor de natuurlijke irrigatie te zorgen. Maar een swale kan ook dienen als waterafvoer in gebieden waar (tijdelijk) teveel water is. Een swale is geen kanaal waar altijd water in staat. Bij de aanleg wordt nauwkeurig gekeken hoe de contourlijnen liggen in het landschap. In Nederland zijn de contourlijnen niet altijd aanwezig. Maar veelal heeft ook een vlak landschap een lichte helling, ook al is het maar 1 of 2 %.

Een swale is een natuurlijk principe dat terug te vinden is in de natuur. Juist in Nederland met het deltalandschap is dit te zien. In de geschiedenis van de rivier bouwt de grond door de hoogtij en laagtij in de loop van de tijd verhogingen langs de oevers van de rivieren. En juist de oevers en het land achter de oevers is het meest vruchtbaar. Het principe van een swale is in alle klimaten toe te passen. Bijvoorbeeld in woestijnen is het de oplossing om de woestijn weer groen te maken. Hier worden de swales wel breder gemaakt om als het regent zoveel mogelijk op te vangen. In de film 'Greening the dessert' van Geoff Lawton wordt dit fraai getoond.

En zelfs in steden is het principe toe te passen. Deze film legt op een mooi manier uit hoe het ecosysteem van een boom werkt en hoe ze een watersysteem in de stad hebben opgelost. Van een wijk met wateroverlast na een regenbui naar een wijk dat het regenwater gebruikt om het groen te irrigeren. De wijk is groen geworden, probleem opgelost, bespaart gemeentegeld en de bewoners zijn blij. In de tweede film zie je het project en de bewoners.