Over Bor Borren

Ik ontwerp sinds 2013 permacultuurtuinen, erven en voedselbossen in heel Nederland, bijna 90 opdrachten tot nu toe. Ik haalde mijn Permaculture Design Certificate in 2012 bij Geoff Lawton in Australië en liep in 2013 een tien weken durende stage bij zijn instituut. Mijn achtergrond als grafisch ontwerper helpt me om een ingewikkeld verhaal over bodem, water en planten om te zetten in een ontwerp dat je meteen begrijpt.
Wat ik voor je doe: een ontwerp op maat voor je tuin of erf, advies op locatie of online, en met cursussen en gidsen kun je zelf aan de slag.
Hoe het begon: de boerenkool van mijn moeder
Ik ben op een boerderij geboren. Mijn opa had een grote moestuin waar de hele familie van at. Mijn favoriete stamppot, die mijn moeder heerlijk bereidde, was die met boerenkool. De boerenkool werd pas geoogst na de eerste vorst, voor extra smaak.
Toen ik op kamers ging wonen, kocht ik in december een zak gesneden boerenkool en maakte ik mijn eerste stamppot. Aan de bereiding lag het niet, maar de smaak viel erg tegen. Waar was de heerlijke smaak van vroeger gebleven? Ik had de stamppot op dezelfde manier gemaakt als mijn moeder. Dat was mijn eerste bewuste moment: het verschil tussen groenten uit de supermarkt en groenten uit de achtertuin is groot. De eigen moestuin bleek het geheim van die smaak.
Veel groenten en fruit uit de supermarkt zijn geteeld voor een zo hoog mogelijke opbrengst, vaak met kunstmest en soms zonder dat de wortels echte grond zien. Dat gaat ten koste van de smaak. Smaak en voedingswaarde komen voort uit een levende bodem die de plant voedt met mineralen en sporenelementen.
Waar ik in geloof
Gelukkig neemt de belangstelling voor volkstuinen en stadstuinieren weer toe. Met permacultuur wordt tuinieren aantrekkelijker en vaak ook makkelijker, met gezond, smaakvol en liefst biologisch voedsel als resultaat. Mijn aanpak helpt je om samen te werken met de natuur en de verbanden te leren kennen tussen bodem, bemesting, gewassen, de seizoenen en het klimaat.
Permacultuur is voor mij een alternatief voor industriële landbouw en monocultuur. Ik denk dat we meer boeren nodig hebben die op kleinere schaal een grote variatie aan gewassen verbouwen en zo hun streek voorzien van seizoensgroenten en -fruit, noten, aardappelen, granen, paddenstoelen, zuivel, eieren, vlees, ingemaakt voedsel, jam en honing. Mijn overtuiging is dat gevarieerde, biologische voeding bijdraagt aan een betere gezondheid. Daar is nog veel onderzoek voor nodig, maar het is voor mij een belangrijke reden om hiermee te werken.
Mijn achtergrond
In oktober 2012 haalde ik in Australië bij Geoff Lawton mijn PDC (Permaculture Design Certificate). In de zomer van 2013 volgde ik een tien weken durende stage bij het Permaculture Research Institute van Geoff Lawton. Dat bleek mijn grootste inspiratiebron. Vol passie bouwde ik daarna mijn eigen siertuin om tot een tuin die volgens de principes van permacultuur werkt. In de jaren erna werkte ik op verschillende boerderijen in Italië om meer ervaring op te doen.
Ik ben van oorsprong grafisch ontwerper en werkte jarenlang zelfstandig. Daardoor kan ik complexe informatie vertalen naar een helder beeld. Dat is ook voor jou een voordeel: ik vertel je niet alleen een verhaal over de mogelijke aanleg van je tuin of land, maar ik presenteer een volledig uitgewerkt ontwerp. Zo weet je welke indeling bij jouw kavel past en wat de beste volgorde van aanleg is. Naast het ontwerp krijg je hand-outs die je als handleiding kunt gebruiken.

Permacultuur opleidingen
- 2012: Permaculture Design Certificate (PDC), Geoff Lawton, Permaculture Research Institute Australia.
- 2012: Olijfbomen snoeien, La Bianchina (Jolanda van Dijk).
- 2013: Stage van tien weken bij het Permaculture Research Institute Australia, met onder meer de cursussen:
- Earthworks en Teacher Training (Geoff Lawton),
- Compost Soil (Paul Taylor),
- Urban Permaculture Design and Consultancy (Nick Huggins) ,
- bijencursus (Peter Stace).
- 2013: Cursus Humisme (Marc Siepman) en workshop paddenstoelen kweken (Bruno van Haudenhuyse).
- 2025: Bedrijfskundig adviseur Agroforestry van de VAB.
